ENARRU

7. Sosyal Hizmet Eğitim Çalıştayı Sonuç Raporu Yayımlandı

Üniversitemiz ev sahipliğinde gerçekleştirilen “Türkiye'de Sosyal Hizmet Eğitiminde Ulusal Standartların Değerlendirilmesi ve Geliştirilmesi" konu başlıklı 7. Sosyal Hizmet Eğitim Çalıştay'nın Sonuç Raporu Yayımlandı.

 

 

7. SOSYAL HİZMET EĞİTİM ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU

“Türkiye'de Sosyal Hizmet Eğitiminde Ulusal Standartların Değerlendirilmesi ve Geliştirilmesi"

 

HAZIRLAYANLAR
Prof. Dr. Kamil ALPTEKİN (Çalıştay Moderatörü)
Yrd. Doç. Dr. Talip YİĞİT (Çalıştay Koordinatörü)
Doç. Dr. Ertan KAHRAMANOĞLU (Çalıştay Katılımcısı)

 

 7. Sosyal Hizmet Eğitim Çalıştayı 8-9 Aralık 2017 tarihinde İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü ve Sosyal Hizmet Okulları Derneği (SHOD) iş birliği içerisinde gerçekleştirilmiştir.

Türkiye’de 2006 yılından itibaren altyapısız / kontrolsüz bir şekilde büyüme eğilimi içerisine giren sosyal hizmet eğitiminde baş gösteren sorunlara köklü bir çözüm üretilmesi ve sosyal hizmet eğitiminde birliğin / düzenin sağlanmasında akreditasyon ve kalite güvence sisteminin kurulmasının gerekliliği ve bu doğrultuda ulusal eğitim standartlarının oluşturulması ihtiyacı Çalıştayın gerekçesini oluşturmuştur.

Sosyal hizmet disiplininin lisans eğitimine odaklanan 7. Sosyal Hizmet Eğitim Çalıştayı, Türkiye’de sosyal hizmet eğitiminde ulusal standartların değerlendirilmesi ve geliştirilmesi amacını taşımıştır.

Çalıştayda ulusal sosyal hizmet eğitim standartlarını oluşturmak üzere Yüksek Öğretim Kurulu’nun (YÖK) akreditasyon süreci için öngördüğü işlem basamakları referans alınmış, bu doğrultuda sürecin dördüncü ayağı olan “akreditasyon el kitabı hazırlanması” başlığı altında önerilen “eğitim için asgari standartlar” çerçevesinde sosyal hizmet eğitim standartları oluşturulmaya çalışılmıştır. Bahse konu Akreditasyon El Kitabı’nda eğitime ilişkin akreditasyon standartları altı alt başlık altında ele alınmıştır: Akreditasyon El Kitabı’nda altıncı başlık olarak belirtilen “Kalite Güvencesi” ile sosyal hizmet eğitiminde açıköğretim modeli ve uzaktan eğitim konularına bu çalıştayda girilmemiş, ulusal sosyal hizmet eğitim standartları aşağıda belirtildiği çerçevede geliştirilmeye çalışılmıştır:

I. Öğretimin planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi

  • Amaç ve hedefler
  • Eğitim-öğretim müfredatı,
  • Alan uygulaması
  • Eğitim-öğretim yöntemleri
  • Program çıktıları

II. Öğretim elemanları ile ilgili standartlar

  • Öğretim elemanlarının sayıları ve nitelikleri
  • Öğretim elemanlarının araştırma faaliyetlerine ayırdığı zaman
  • Akademik personel performansı
  • Öğretim elemanına sunulan destek

III. Bilimsel araştırmalarda etik ilkelere duyarlılık

IV. Öğrenci gelişimi ve başarısı, destek ve rehberlik hizmetleri (öğrenciler ile ilgili standartlar)

  • Öğrenci merkezli öğrenme/öğretme ve değerlendirme
  • Öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesi, yönlendirilmesi ve izlenmesi
  • Öğrencilerin eğitim öğretim faaliyetlerinin gerekliliklerini yerine getirmesi
  • Öğrencilerin oryantasyonu
  • Öğrencilere akademik danışmanlık hizmetleri

V. Öğrenme kaynakları: Sınıflar, tesisler, kütüphane, teknolojik altyapı, idari – mali ve kaynak yönetimi

 Çalıştaya halihazırda aktif olarak sosyal hizmet lisans eğitimi vermekte olan 34 Üniversite’den 40 öğretim elamanı, SHOD Yönetim Kurulu’nun 2 üyesi, Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği’ni temsilen 1 sosyal hizmet uzmanı ve 1 emekli sosyal hizmet öğretim üyesi olmak üzere toplam 44 kişi katılmıştır (Bknz Ek 1).

İki gün süren Çalıştayın ilk günü, açılış (protokol) konuşmalarıyla başlamıştır. Protokol konuşmalarında ilk söz alan İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekan Vekili ve Sosyal Hizmet Bölüm Başkanı Prof. Dr. Michelangelo GUIDA konuşmasında; Türkiye’de son yıllarda sayısı hızla artan sosyal hizmet bölümlerinin arzu edilen düzeye gelebilmesi için ulusal sosyal hizmet eğitim standartlarının oluşturulmasının önemli ve elzem olduğuna değinmiştir. İkinci olarak söz alan SHOD Başkanı Prof. Dr. Kamil ALPTEKİN, konuşmasında Türkiye’de sosyal hizmet eğitiminde yaşanan belli başlı sorunlara kısaca değinmiş, bu sorunların çözümü noktasında ‘akreditasyon’ ve beraberinde ‘kalite güvencesi’ sürecinin bir an önce başlatılması gereğine vurgu yapmıştır. Prof. Dr. Kamil ALPTEKİN konuşmasının son bölümünde SHOD’un kuruluşu, misyonu ve çalışma alanları hakkında bilgi vermiştir. Protokol konuşmalarında üçüncü ve son olarak söz alan İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Kafi DÖNMEZ ise sosyal hizmet disiplinin ve mesleğinin ülkemizin karşı karşıya kaldığı bölgesel ve ulusal sorunların çözümünde önemli rol ve işlevler üstlenebileceğine değinerek, batı ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de sosyal hizmet mesleğinin hak ettiği yeri alabilmesi için sosyal hizmet eğitim çalıştaylarının önemine vurgu yapmıştır.

Protokol konuşmalarının ardından Çalıştay oturumlarına geçmeden önce Çalıştaya bir zemin oluşturmak amacıyla SHOD Başkanı Prof. Dr. Kamil ALPTEKİN tarafından “Sosyal Hizmet Eğitiminin Bileşenleri” başlıklı ve ardından Yrd. Doç. Dr. Talip YİĞİT tarafından “Akreditasyon Temel Kavramları ve Standart Geliştirme” başlıklı birer sunum gerçekleştirilmiştir. Sunumlardan sonra Çalıştay Programında öngörüldüğü üzere birinci günün öğleden sonrasında oturumlara geçilmiştir.

Çalıştayda moderatörlük görevini Prof. Dr. Kasım KARATAŞ ve eş moderatörlüğü Prof. Dr. Kamil ALPTEKİN üstlenmiştir. Çalıştayın raportörlüğünü ise Yrd. Doç. Dr. Melek ZUBAROĞLU ve Arş. Gör. Tuğba TURAN yapmıştır.

Çalıştayda öne sürülen amaç ve kapsama ilişkin pek çok konu tartışılmış ve öneriler geliştirilmiştir. Alınan ortak bir kararla, yeniden gözden geçirilmek üzere çalıştayda geliştirilen öneriler doğrultusunda ve uluslararası sosyal hizmet eğitim standartlarını dikkate almak koşuluyla SHOD’a ulusal sosyal hizmet eğitim standartlarını oluşturmak için rapor hazırlama görev ve sorumluluğu verilmiştir.

Çalıştayda ulusal sosyal hizmet eğitim standartlarına bir zemin oluşturmak üzere katılımcılar tarafından aşağıda belirtilen öneriler sunulmuştur:

  • Bütün bölümler temel amaç ve hedeflerini özgün olarak belirlemelidir.
  • Amaç cümlesi kurgulanırken sosyal hizmet mesleğinin temel felsefesi ve alandaki ihtiyaç göz önünde bulundurulmalıdır.
  • Sosyal hizmet bölümü kendi amaçlarını oluştururken bağlı olduğu yükseköğretim kurumunun amaçlarını da göz önünde bulundurmalıdır.
  • Bölümüm amaç ve hedefleri sosyal hizmet mesleğinin ilke ve değerleri ile uyumlu olmalıdır.
  • Sosyal hizmet eğitimi sınıfiçi etkileşime dayalı, interaktif ve öğrenci odaklı olmalıdır.
  • Derslerde yaşantısal öğrenme yöntemleri de kullanılmalıdır.
  • Sosyal hizmet eğitiminde teknolojik gelişmelerden yararlanılmalıdır. Ancak bu hususta ölçülü davranılmalıdır.
  • Sosyal hizmet müfredatı Bologna süreci ile uyumlu bir şekilde lisans düzeyinde genelci yaklaşıma göre yapılandırılmalıdır.
  • Sosyal hizmet müfredatında uygulama dersleri yüzde 30 ile yüzde 40 arasında değişen bir ağırlığa sahip olmalı ve alan uygulaması 500 saatten az olmamalıdır.
  • Müfredatta güncel küresel sorunlara ve gelişmelere ilişkin derslere (örneğin uluslararası sosyal hizmet, göç, çevreci sosyal hizmet, küresel ısınma, çokkültürcü sosyal hizmet vb.) de yer verilmelidir.
  • Müfredatta yer alacak dersler belirlenirken bölgesel sorun ve ihtiyaçlar da göz önünde bulundurulmalıdır.
  • Müfredatta yer alan derslerde insan-çevre etkileşimine özel vurgu yaparak, insan davranışlarını ve gelişimini şekillendiren biyolojik, psikolojik, sosyo-yapısal, ekonomik, politik, kültürel ve manevi faktörler ile birlikte sosyal çevre bilgisine de yer verilmelidir.
  • Müfredat düzenlenirken ve derslerin AKTS yükleri belirlenirken yükseköğrenimde yürürlükte olan değişim programları (yatay geçiş, dikey geçiş vb.) da dikkate alınmalıdır.
  • Sosyal hizmet kuramları, yöntemleri ve sosyal hizmet uygulama dersleri sosyal hizmet lisans ve/veya lisansüstü eğitim almış öğretim elemanları tarafından verilmelidir.
  • Müfredatın belli aralıklarla gözden geçirilmesi ve geliştirilmesine önem verilmeli, bu doğrultuda öğrencilerin de görüşleri alınmalıdır.
  • Müfredatta yer alan tüm dersler için ders izlenceleri (ders bilgi formu) titizlikle hazırlanmalıdır.
  • Kanıta dayalı uygulamaya temel sağlamak adına, uygulama dersleri içerisinde sosyal hizmet araştırmasına mutlaka yer verilmelidir.
  • Alan uygulaması öğrenci, eğitsel danışman, kurum danışmanı ve uygulama kurumunun iş birliğiyle gerçekleştirilmelidir.
  • Alan eğitimine ilişkin sosyal hizmet uygulama derslerinin esasları (dersi yüklenme koşulları, eğitsel danışmanın, kurum danışmanının ve öğrencinin görev ve sorumlulukları, takvim, izlenen prosedürler, kayıt tutma, alan eğitimi süpervizyonu, ölçme ve değerlendirme vb.) sosyal hizmet bölümü tarafından geliştirilen bir yönerge veya kılavuz ile belirlenmelidir.
  • Sosyal hizmet alan uygulama dersleri müfredatın sadece son yılına değil, diğer yıllara da yayılmalıdır.
  • Asgari şartların sağlanması koşuluyla öğrencilerin alan uygulaması derslerini istedikleri şehirlerde yapabilmelerine olanak sağlanmalıdır.
  • Alan eğitimi, sınıfta çizilen teorik ve kavramsal çerçeveyi uygulama ortamındaki pratikle entegre edebilmelidir.
  • Alanda uygulama yapılan kurumlar eğitsel danışmanlar tarafından bir yarı dönemde en az iki kere ziyaret edilmeli, kurum danışmanları ile dönem sonlarında öğrenci uygulamalarına ilişkin toplantılar yapılmalıdır.
  • Bölümler mezuniyet sonrası süreci tanımlamalı ve öğrenciye bu hususta yardımcı olmalıdır.
  • Öğrencilerin intibak işlemleri, kabul kriterleri ve prosedürleri açıkça belli olmalıdır.
  • Bölüm engelli öğrencilerin eğitim alabilmeleri için uygun koşulları sağlamalıdır.
  • Öğrencinin akademik çalışma ve alan çalışması performansının değerlendirmesi için açık kriterler geliştirilmelidir.
  • Öğrencilere eğitim-öğretimleri için gerekli olan kütüphane ve internet kaynakları sağlanmalıdır.
  • Bölüm, öğrencilere sunulan eğitim öğretim ortamındaki çeşitli olanakları açıklamalıdır.
  • Bölüm, yeni öğrenciler için oryantasyon programı hazırlamalıdır.
  • Bölüm, sosyal hizmet lisans programına kabul kredi transferleri ile politika ve prosedürlerini açıklamalıdır.
  • Sosyal hizmet bölümlerinde görev alacak farklı disiplinlerden öğretim elemanlarının oranı %30’u geçmemelidir.
  • Bölümde akademik personel için yeterli sayıda ofis bulunmalıdır.
  • Bölümler sosyal hizmet lisans ve/veya lisansüstü eğitimi almış en az üç öğretim üyesi olmadan açılmamalıdır.
  • Bölümün yöneticisi; idari, bilimsel ve profesyonel açıdan yeterli ve tercihan sosyal hizmet lisans ve/veya lisansüstü eğitimi almış olmalıdır.
  • Bölüm, temel amaçları ve program hedefleri ile ilgili olarak diğer kurumlar, dış organizasyonlar ve hizmet alanlarla bağlantılar geliştirmelidir.
  • Üniversiteler arası öğretim üyesi hareketliliği ve işbirliği sağlanmalıdır.
  • Bölüm bünyesinde yeterli miktarda sınıf alanları, öğrenciler için alanlar, profesyonel kadro ve yönetim kadrosu için ofisler, fakülte içi toplantı alanları ve okulun amaçlarının ve programın hedeflerinin gerçekleştirilmesi için gereken ekipmanları içeren fiziksel tesisler bulunmalıdır.

 

Çalıştayın sonunda katılımcılar SHOD’un tüm sosyal hizmet bölümleri ve bu bölümlerde görevli sosyal hizmet akademisyenler arasında etkileşimi sağlamak üzere bir iletişim ağı kurması ve belli aralıklarla sosyal hizmet akademisyenlerini bir araya getirmesi temennisinde bulunmuşlardır. Bir sonraki sosyal hizmet eğitim çalıştayının Sakarya Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü ev sahipliğinde yapılması kararı ile Çalıştay sonlandırılmıştır.

 Ek-1

7. SOSYAL HİZMET EĞİTİM ÇALIŞTAYI

KATILIMCI LİSTESİ

 

Sıra

Üniversite ve Fakülte

Katılımcı

1

Afyon Kocatepe Üniversitesi Sandıklı Uygulamalı Bil.Y.O

Öğr.Gör. Sultan İpek

2

Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Doç. Dr. Gonca Polat

3

Altınbaş Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. Fulya Giray Sözen

4

Altınbaş Üniversitesi

Ar. Gör. Yunus Kara

5

Atatürk Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi

Yrd.Doç.Dr. Cengiz Kılıç

6

Atatürk Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. Lokman Cerrah

7

İstanbul Arel Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. Seher Cesur KILIÇASLAN

8

İstanbul Arel Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. Pınar AKKUŞ

9

Bahçeşehir Üniversitesi

Doç.Dr. İshak Aydemir

10

Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Prof. Dr. Işıl Bulut

11

Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Doç. Dr. Ertan Kahramanoğlu

12

Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Prof. .Dr. Arzu Çoban İçağasıoğlu

13

Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi

Yrd. Doç. Dr. Veda Bilican Gökkaya 

14

Fırat Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. Handan Karakaya

15

Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

Prof. Dr. Kasım Karataş

16

İstanbul Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. Fatih Kucur

17

İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi

Yrd.Doç.Dr. Talip Yiğit

18

İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi

Yrd.Doç.Dr. Aslıhan Nişancı

19

İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi

Ar. Gör. Tuğba Turan

20

İstanbul Aydın Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Yrd.Doç.Dr. Melek İpek

21

İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Yrd. Doç. Dr. Evren Bayramlı

22

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Yrd. Doç. Dr. Abdülkadir Yeler

23

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Ar. Gör. Zehra Zeynep SADIKOĞLU

24

İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Yüksekokulu

Yrd. Doç. Dr. Gizem Çelik

25

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

Yrd.Doç.Dr. Mehmet Birinci

26

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

Arş.Gör.Fatih Altun

27

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

Arş.Gör.Kaan Sevim

28

Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Yrd. Doç. Dr. Hüsamettin Çetin

29

Kocaeli Üniversitesi

Öğr. Gör. Elvan Atamtürk

30

Konya KTO Karatay Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi

Prof. Dr. Kamil Alptekin

31

Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Yrd.Doç.Dr. Derya Şaşman Kaylı

32

Maltepe Üniversitesi

Yrd.Doç.Dr. Neşe Şahin Taşğın

33

Maltepe Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. Hale MERİÇ

34

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

Yrd.Doç.Dr.Melek Zubaroğlu Yanardağ

35

Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Öğr.Gör. Hasan Hüseyin Tekin

36

On Dokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Doç. Dr. Ercümend Ersanlı

37

Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi

Prof. Dr. Zafer Danış

38

Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi

Yrd. Doç. Dr. Özden Güneş

39

Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Yrd. Doç. Dr. Doğa Başer

40

Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

Prof. Dr. Adem Efe

41

Yakındoğu Üniversitesi

Öğretim Görevlisi Menil Çelebi

42

Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği

Fayık Yurtkulu (SHU)

43

Emekli Öğretim Üyesi

Prof. Dr. Erden Ünlü

44

İstanbul SHUDER Şube Başkanı

İkram DOĞAN

 Çalıştay Raporunu indirmek için tıklayınız.

YAYINLANMA TARİHİ: 17 Ocak 2018